Kukurydza, będąca jedną z trzech głównych upraw spożywczych w Chinach, charakteryzuje się największym obszarem zasiewów i najwyższą całkowitą produkcją spośród wszystkich upraw spożywczych. Zajmuje niezastąpioną pozycję strategiczną w zapewnianiu bezpieczeństwa żywnościowego kraju, wspierając rozwój przemysłu paszowego i sektora głębokiego przetwórstwa. W ostatnich latach, pod wpływem wielu czynników, takich jak zmiany krajowych i międzynarodowych wzorców podaży i popytu, okresowy spadek cen oraz ciągły wzrost kosztów produkcji, przemysł kukurydziany stoi przed strukturalnym dylematem „wysokiej produkcji przy niskiej efektywności”.
W tym kontekście, w oparciu o podstawowe dane dotyczące chińskiego przemysłu kukurydzianego, niniejszy artykuł systematycznie analizuje kluczowe wskaźniki, takie jak produkcja, ceny rynkowe, handel importowo-eksportowy, struktura kosztów oraz dochody z zasiewów. Systematycznie analizuje sytuację podaży i popytu, trendy wahań cen oraz zmiany kosztów i dochodów na krajowym rynku kukurydzy, a w szczególności porównuje różnice w kosztach i dochodach z zasiewów kukurydzy między Chinami a Stanami Zjednoczonymi.
Analiza sytuacji w zakresie produkcji kukurydzy w Chinach
1.1. W tym regionie odnotowano wzrost gospodarczy przez trzy kolejne lata.
Według danych Narodowego Biura Statystycznego, w 2025 roku powierzchnia zasiewów kukurydzy w Chinach osiągnęła 6744,12 mln mu (około 674 mln akrów), co stanowi wzrost o 330,15 mln mu w porównaniu z 2024 rokiem, przy tempie wzrostu wynoszącym około 0,49%. W zasadzie powróciła ona do historycznego szczytu z 2015 roku. Jednak tempo wzrostu wykazywało tendencję stopniowego spowolnienia, spadając z 4,99% w 2021 roku do 0,49% w 2025 roku, co wskazuje, że przestrzeń do dalszej ekspansji powierzchni zasiewów kukurydzy w Chinach stała się stosunkowo ograniczona.
1.2. Produkcja przekracza 300 milionów ton
W latach 2015–2025 chińska produkcja kukurydzy wykazywała ogólną tendencję „najpierw spadek, a potem wzrost”. W porównaniu z odbiciem w kształcie litery U w obszarze zasiewów, tempo odbudowy produkcji było szybsze, a wzrost większy. W latach 2015–2018 nastąpił okres niewielkiego spadku, z produkcją spadłą z 264 992,2 mln ton do 257 173,9 mln ton, co stanowi skumulowany spadek o około 2,95%. W latach 2019–2025 produkcja weszła w okres ciągłego wzrostu. Z wyjątkiem niewielkiej korekty w 2020 roku, przez pięć kolejnych lat odnotowywała dodatni wzrost, wzrastając z 26 077,89 mln ton do 30 123,5 mln ton, co stanowi skumulowany wzrost o około 15,51%. W 2025 roku produkcja kukurydzy w Chinach po raz pierwszy przekroczyła 300 milionów ton, ustanawiając nowy rekord w historii.
1.3. Krajowy układ przemysłu zbożowego
W 2024 roku produkcja kukurydzy w 10 prowincjach – Heilongjiang, Jilin, Mongolia Wewnętrzna, Szantung, Henan, Hebei, Liaoning, Xinjiang, Syczuan i Junnan – zajmowała odpowiednio od 1 do 10 najwyższych pozycji w kraju. Wielkość produkcji w każdej prowincji przekroczyła 100 milionów ton – łącznie 24089,16 miliona ton (około 2,41 miliarda ton), co stanowiło 81,68% krajowej produkcji kukurydzy. Wśród nich Heilongjiang utrzymał pozycję lidera pod względem wielkości produkcji, osiągając 4584,94 miliona ton, co stanowiło 15,55% całkowitej produkcji krajowej.
2.1. Popyt konsumencki i trendy cenowe
Z perspektywy struktury konsumpcji, w roku fiskalnym 2024/2025, całkowite spożycie kukurydzy w Chinach wyniosło około 297,86 mln ton. Wśród nich dominującą pozycję zajmowało spożycie pasz, wynoszące około 193,50 mln ton, co stanowiło około 64,96% całkowitego spożycia. W spożyciu pasz, hodowla trzody chlewnej stanowiła około 50%, a spożycie paszy dla drobiu stanowiło około 40%. Tuż za nim plasowała się konsumpcja przemysłowa, z wolumenem spożycia wynoszącym około 83,40 mln ton, co stanowiło około 28%. W ostatnich latach, wraz z ciągłą rozbudową mocy przetwórczych, przemysłowe spożycie kukurydzy stało się coraz bardziej stabilne. Moce produkcyjne są rozłożone głównie na obszarach produkcji kukurydzy w północno-wschodnich i północnych Chinach, gdzie łącznie stanowią one ponad 80% całkowitej zdolności produkcyjnej. Zużycie nasion jest stosunkowo niewielkie i stanowi około 0,43%. Ogółem łączne wykorzystanie paszy i wykorzystanie przemysłowe stanowiło ponad 92%, co jest główną siłą napędową konsumpcji kukurydzy w Chinach.
Od początku 2023 r. do początku 2026 r. krajowe ceny kukurydzy generalnie wykazywały zmienną tendencję spadkową, spadając z 3,04 juana za kilogram w styczniu 2023 r. do 2,5 juana za kilogram w marcu 2026 r., co stanowi skumulowany spadek o około 17,76%. W tym samym okresie międzynarodowe ceny kukurydzy również wykazywały tendencję spadkową, spadając z 2,82 juana za kilogram do 2,24 juana za kilogram, co stanowi łączny spadek o około 20,57%. Wahania cen międzynarodowych były częstsze i oba wykazywały cykliczne osłabienie trendu, ale w większości okresów poziom cen krajowych był generalnie wyższy niż cen międzynarodowych.
2.2. Analiza wzorców handlu importem i eksportem
Według danych chińskiej służby celnej w 2025 r. wolumen importu produktów związanych z kukurydzą w Chinach wyniósł 266,35 mln ton, co stanowiło kwotę o 213 mln ton wyższą od wolumenu eksportu (53,38 mln ton); wartość importu wyniosła 715 mln dolarów amerykańskich, co stanowiło około 0,34% całkowitej krajowej kwoty importu produktów rolnych w 2025 r. (207,41 mld dolarów amerykańskich); wartość eksportu wyniosła 404 mln dolarów amerykańskich, co stanowiło około 0,39% całkowitej krajowej kwoty eksportu produktów rolnych w 2025 r. (104,16 mld dolarów amerykańskich); deficyt handlowy osiągnął 3,11 mld dolarów amerykańskich.
Z punktu widzenia towarów handlowych, w 2025 r. głównymi produktami importowanymi z kukurydzy w Chinach były „kukurydza, z wyłączeniem celów sadzenia”, „mrożona kukurydza cukrowa”, „skrobia kukurydziana”, „kukurydza cukrowa nieprzetworzona ani niekonserwowana metodą octową”, „proszek kukurydziany”, „kukurydza do celów sadzenia” itd., w sumie 10 kategorii. Towarem o największym wolumenie importu była „kukurydza, z wyłączeniem celów sadzenia” – z wolumenem importu wynoszącym 2 646 290,81 ton (około 264,63 mln kilogramów) i wartością importu 692 642 700 dolarów amerykańskich (około 693 mln dolarów amerykańskich), co stanowiło odpowiednio 99,35% i 96,82% całkowitego wolumenu importu i wartości importu towarów związanych z kukurydzą w Chinach w 2025 r.
Głównymi produktami eksportowymi są „skrobia kukurydziana”, „kukurydza cukrowa przetworzona lub konserwowana metodami bezoctowymi”, „mrożona kukurydza cukrowa”, „inne oleje kukurydziane i ich pochodne”, „kukurydza pastewna” itp., w sumie 10 kategorii. Wśród nich produktem o największym wolumenie eksportu jest „skrobia kukurydziana” – wolumen eksportu w 2025 r. wyniósł 213 444,1 tony (ok. 21,34 mln ton), a wartość eksportu wyniosła 81,9832 mln dolarów amerykańskich (ok. 0,82 mln dolarów amerykańskich), co stanowi odpowiednio 39,99% i 20,29% całkowitego wolumenu i wartości eksportu produktów kukurydzianych w Chinach w 2025 r. Produktem o największej wartości eksportu jest „kukurydza cukrowa przetworzona lub konserwowana metodami bezoctowymi” – wolumen eksportu w 2025 r. wynosi 172 079,29 ton (ok. 17,21 mln ton), a wartość eksportu wynosi 181,123 mln dolarów amerykańskich (ok. 1,81 mln dolarów amerykańskich), co stanowi odpowiednio 32,24% i 44,82% całkowitej wolumenu i wartości eksportu produktów związanych z kukurydzą w Chinach w 2025 r.
3. Analiza kosztów i korzyści sadzenia
3.1. Całkowity koszt na akr
Według „Krajowego Zestawienia Danych o Kosztach i Przychodach z Produktów Rolnych”, w 2024 roku całkowity koszt mu kukurydzy w Chinach wyniósł 1316,7 juanów. W porównaniu z 2023 rokiem, kiedy to wynosił 1312,04 juanów, wzrósł on o 4,66 juana, co stanowi wzrost o około 0,36%. W perspektywie długoterminowej całkowity koszt mu kukurydzy w Chinach w latach 2014–2024 wykazywał zmienną tendencję wzrostową. W ciągu 10 lat wzrósł on z 1063,89 juana do 1316,7 juana, co daje skumulowany wzrost o 23,76%.
3.2. Całkowita wartość wyjściowa na jednostkę miary
Według danych z „Krajowego Zestawienia Danych o Kosztach i Przychodach Rolniczych”, w latach 2014–2024 wartość produkcji kukurydzy na akr w Chinach wykazywała wyraźną, zmienną tendencję „najpierw spadała, potem rosła, a potem znowu gwałtownie spadała”. W latach 2014–2016 wartość produkcji na akr stale spadała z 1145,71 juanów do 765,89 juanów, co stanowiło skumulowany spadek o 33,15%. Następnie weszła w siedmioletni okres wzrostu, który trwał od 2017 do 2023 roku i nadal rósł, osiągając historyczny szczyt 1466,43 juanów w 2023 roku. Największy wzrost rok do roku odnotowano w 2020 roku, na poziomie 27,87%. Jednak w 2024 r. wartość produkcji z akra spadła do 1093,94 juanów, co oznacza znaczny spadek rok do roku o 25,40%, zasadniczo wracając do poziomu z lat 2015–2019.
3.3. Zysk z akra
Zysk netto z produkcji kukurydzy odnosi się do ostatecznego dochodu netto uzyskanego z działalności związanej z sadzeniem kukurydzy po odliczeniu wszystkich kosztów produkcji, takich jak nasiona, nawozy, robocizna i maszyny. Jest to główny wskaźnik pomiaru korzyści ekonomicznych z produkcji kukurydzy. Według danych z „Krajowego zestawienia kosztów i dochodów z produktów rolnych”, opartych na zysku netto z akra kukurydzy w Chinach od 2014 do 2024 r., dochód z zasiewów wykazuje cechy „naprzemiennych zysków i strat, ze wzrastającymi wahaniami w ostatnich latach”: w 2014 r. odnotowano niewielki zysk w wysokości 81,82 juanów, od 2015 do 2019 r. odnotowano kolejną pięcioletnią stratę (największa strata w 2016 r. wyniosła 299,7 juanów), od 2020 do 2023 r. odnotowano kolejny czteroletni zysk, a w 2022 r. osiągnął on szczyt 163,25 juanów, ale w 2024 r. pogorszył się gwałtownie do -222,76 juanów, powracając do zakresu głębokich strat. Biorąc pod uwagę dane dotyczące wartości produkcji, mimo że wartość produkcji spadła o 25,4% w 2024 r., zysk netto spadł z zysku w wysokości 154,39 juanów do straty w wysokości 222,76 juanów, co wskazuje, że presja kosztowa znacznie wzrosła lub spadek cen znacznie przekroczył oczekiwania.
Czas publikacji: 19 maja 2026 r.
